Welsh OCR — Image to Text & PDF

10 HUNANGOFIANT
unigrwydd ei fyfyrgell. Ar adegau byddai yn anghofio el hun, ac yn
rhoi ffordd yn ormodol i'r duedd hon at neillduaeth; ac ar fwy nag
un achlysur bu raid i'r diaconiaid alw ei sylw at ei ddyledswyddau
cyhoeddus. Blinid ef weithiau gan iselder ysbryd; a thybiai rhai
fod rhywbeth yn pwyso ar ei feddwl nad oedd hyd yn nôd ei gy-
feillion mwyaf mynwesol yn hysbys o hono, tra y dywedai eraill mai
auhwyldeb ar ei nervous system oedd yr achos. Dichon y bydd yr
hanes canlynol, o'i waith ef ei hun, yn taflu rhyw gymaint o oleuni
pa un o'r ddwy dybiaeth oedd yn gywir. Bu gweinidog Bethel farw
yn nghanol ei ddefnyddioldeb, ac heb flotyn ar ei gymeriad, a thra
nad oedd efe ond cymharol ieuane.
Yn ddiweddar, pan oeddwn o dan gyfarwyddyd ei yegutores
yn trefnu ei lyfrau gogyfer a'u gwerthiant, tarewais ar ysgrif
drwchus; ac wedi ei harchwilio cefais mai hunangofiant ydoedd.
Gan dybied y gallai fod yn yr ysgrif rywbeth o ddyddordeb, ac wedi
cael caniatâd ysgutores yr ymadawedig, cymerais yr ysgrif gyda
mi gartref; a phan gefais hamdden, darllenais hi yn fanwl. Heblaw
fod awdwr y cofiant yn dyweyd hyny yn bendant(fel y ceir gweled
eto), y mae yn ddigon amlwg oddiwrth arddull a chynnwys yr ysgrif
na fwriadai efe iddi gael ei hargraffu. Pa fodd bynag, cefais i fy hun
y fath foddhad wrth ddarllen yr hunangofiant, a barodd i mi ofyn
caniatâd i'w gyhoeddi; ac yr wyf yn awr yn ei gyflwyno i'r cyhoedd,
gan hyderu y bydd iddynt hwythau gael yr un boddhâd. Ar yn un
pryd, yr wyf yn teimlo fod apology dros yr hanes yn ddyledus. Mae
y pennodau cyntaf braidd yn ysgafn a phlentynaidd, er yn ddiniwed,
ac, fel yr wyf yn credu, yn ffyddlawn i natur, ac yn mynegu profiad.
llawer un. Fel y mae yr hanes yn myned ymlaen, y mae yn dyfod
yn fwy sylweddol, ac yn cynnwys desgrifiadau o hen gymeriadau
hynod a chrefyddol. Cymerais fy rhyddid, o herwydd rhesymau
neillduol, i newid enw yr awdwr, ac eraill y mae yn sôn am danynt,
Nid oeddwn yn teimlo fod genyf hawl i wneyd ychwaneg o gyfnewid-
ladau. Os bydd y darllenydd yn canfod rhyw bethau heb fod yn
unol â'i feddwl, ac yn tueddu i dramgwyddo wrth yr arddull rhydd
sydd weithiau yn ymylu ar y digrifol, ac hefyd y gorfanylder a
ddangosir wrth ddesgrifio pethau bychain, dymunwn iddo gofio yn
barhaus na fwriadodd yr awdwr i'r hanes gael ei argraffu